München, 11 februari 2026 – De 62ste Münchense Veiligheidsconferentie is in volle gang. Meer dan 60 staatshoofden en regeringsleiders, evenals talrijke ministers van Buitenlandse Zaken en Defensie, discussiëren in hotels zoals het Bayerischer Hof en het Rosewood Munich over een wereld die aanzienlijk onzekerder is geworden. Het nieuwe Munich Security Report 2026 draagt de titel “Under Destruction”. Het beschrijft hoe de internationale veiligheidsarchitectuur, die na 1945 door de VS is opgebouwd, steeds meer onder druk komt te staan. Een centrale factor is de Amerikaanse president Donald Trump, wiens beleid en voorstellen de bestaande structuren uitdagen. Daar komt nog de aanvalsoorlog van Rusland in Oekraïne bij, die inmiddels het vijfde jaar duurt en de samenwerking binnen Europa bemoeilijkt.
Tegelijkertijd trekken de VS zich deels terug uit hun rol als veiligheidsgarant, bijvoorbeeld bij de militaire steun aan Oekraïne. Europa wordt daarom gedwongen eigen strategieën te ontwikkelen en zorgvuldig af te wegen hoe het zijn belangen in de toekomst het beste kan beschermen. In dit kader bespreken Europese politici alternatieve manieren om vrede en veiligheid te waarborgen. Een recent artikel in Foreign Policy beschrijft hoe de EU en haar lidstaten een “Plan B” voorbereiden, nadat Trump hen niet had betrokken bij de vredesgesprekken over Oekraïne. Trumps eigen 28-puntenplan voorziet onder andere in een wapenstilstand, de herintegratie van Rusland in de wereldeconomie en de terugstroom van energie naar West-Europa – deels via bevroren Russische tegoeden in Europa.
Intussen bekijken de landen hoe zij op deze voorstellen kunnen reageren om hun eigen belangen te beschermen. De Franse president Emmanuel Macron benadrukte eind december: “Het zal binnenkort weer zinvol zijn om met Vladimir Poetin te spreken.” De Italiaanse premier Giorgia Meloni voegde daaraan toe: “Europa moet met alle relevante partners praten om invloed te behouden.” Ook EU-Raadsvoorzitter António Costa verklaarde: “We moeten in staat zijn om met Rusland te onderhandelen, zonder onze samenwerking met de VS te blokkeren.”
De economische en politieke cijfers laten de complexiteit van de situatie zien
Sinds 2022 heeft de EU ongeveer 187 miljard euro aan Oekraïne verstrekt, terwijl tegelijkertijd circa 311 miljard euro naar Rusland is gegaan voor importen zoals vloeibaar gas, kunstmest en staal. Meer dan 2.300 buitenlandse bedrijven, waaronder veel Duitse, Franse en Italiaanse ondernemingen, zijn nog steeds actief in Rusland. Ondanks 19 sanctiepakketten blijven veel bedrijven bestaande contracten en banen prioriteren, omdat ze economisch afhankelijk zijn en er vaak weinig alternatieven zijn.
Ook de defensiebudgetten van de meeste lidstaten zijn niet voldoende om op korte termijn een vergelijkbare militaire slagkracht op te bouwen als die van de VS. Bovendien is wapenproductie niet in één enkel EU-land mogelijk: beslissingen moeten worden afgestemd tussen 27 staten en de uitvoering duurt jaren. De Nederlandse premier Mark Rutte benadrukte onlangs dat Europa nog steeds afhankelijk is van het trans-Atlantische partnerschap, ook al worden eigen capaciteiten stapsgewijs uitgebreid. Zonder deze steun blijft ook de hulp aan Oekraïne moeilijk.
Europa staat daarmee op een kruispunt. Het kan de onderhandelingen met Rusland grotendeels aan de VS overlaten en daarmee risico lopen op onzekere resultaten, of het kan een pragmatische aanpak kiezen en zelf het contact met Poetin zoeken – ondanks het historische dieptepunt in de betrekkingen. In dit kader onderzoeken Europese landen steeds meer alternatieve opties, waaronder nauwere samenwerking met de BRICS-landen (Brazilië, Rusland, India, China, Zuid-Afrika) op het gebied van economie en energie. Dergelijke stappen zijn politiek gevoelig, maar kunnen het handelingsvermogen van Europa vergroten en afhankelijkheden verminderen. De conferentie duurt nog meerdere dagen. De komende discussies zullen laten zien hoe Europa de balans vindt tussen trans-Atlantische samenwerking, eigen veiligheidsbeleid en mogelijke dialogen met Rusland.
https://german.xinhuanet.com/20260211/1f52631944be43e3b14dfc07fe0b4870/c.html
https://de.euronews.com/2026/02/09/politik-muenchen-sicherheitskonferenz-verteidigung
https://www.n-tv.de/politik/Weltordnung-unter-Druck-id30342448.html
https://securityconference.org/en/publications/munich-security-report/2026/europe/
