mening.
Duitsland is verdeeld – met de beroemde Duitse grondigheid. De scheidslijnen lopen vandaag strakker dan welke landsgrens ook: queer tegen normaal, links tegen rechts, man tegen vrouw, christendemocraten tegen AfD – en iedereen tegen iedereen, maar dan wel steeds vanuit een moreel onberispelijke positie. Vroeger ruziede men over belastingen of pensioenen. Tegenwoordig gaat het om identiteiten, houdingen en de enig juiste woordkeuze. De samenleving lijkt inmiddels minder op een democratie dan op een slecht gemodereerd groepstherapieseminar.
iedereen praat over diversiteit, maar bedoelt conformiteit. Iedereen eist tolerantie, zolang die maar in de eigen richting wijst. Zo staan ze tegenover elkaar, gewapend met etiketten, verontwaardiging en het vaste geloof dat de wereld gered kan worden als eindelijk iedereen denkt zoals men zelf. Dan komt Kerstmis, en plotseling herinneren de mensen zich: er was toch iets met die Jezus en zijn geboorte. Zelfs als men niet in zijn woorden gelooft, viert Duitsland Kerst. Waarom eigenlijk? Hoe luidde zijn uitnodiging ook alweer: „Komt tot Mij, allen die vermoeid en belast bent“ (Matteüs 11:28).
Wat een onverdraaglijke uitnodiging!
Wat een absurde uitnodiging! Als hij die vandaag zou uitspreken, zou een shitstorm hem treffen – alle mensen! Allemaal? Met welke huidskleur of welk geloof dan ook, SPD, Groenen, CDU, Links of AfD – iedereen mag komen. Echt iedereen! Deze man moet gek geweest zijn! En dan bazelde Jezus voortdurend zoiets als: „Vrede zij met u“, in plaats van clusterbommen en fosforbommen te eisen, zodat jonge mensen op andere jonge mensen schieten die elkaar niet eens kennen, om oude mannen en hun belangen te verdedigen die elkaar wél kennen.
Overigens vraagt men zich af wie deze Jezus eigenlijk was. Zou het kunnen dat Jezus slechts een verzinsel is, een mooi verhaal op kleurige kerkramen? „Over de details wordt al eeuwen gedebatteerd“, zegt Eric Meyers, archeoloog en professor Joodse studies aan Duke University. „Maar geen serieuze academicus betwijfelt dat de historische persoon heeft bestaan.“ Nou ja, daar kun je aan twijfelen, maar niet aan het feit dat Kerst gevierd wordt – en wel op basis van wat ons over Jezus bekend is.
Maar wie was dan deze vreemde freak? „De waarheid zal u bevrijden“, preekte hij. Het woord „waarheid“ kan alleen maar een complottheorie zijn. Hij kwam van God, zei hij, was zelfs zijn Zoon! Hij stelde zich op één lijn met alle mensen, at en dronk met hen – met iedereen! Gevaccineerd of niet, man, vrouw of divers – en dat zonder 2G-polsbandje, zoals de experts van god-weet-wat ooit eisten. Hij genas, deed wonderen, behandelde doven, blinden en zelfs melaatsen – zonder afstand. Ach, heilige! Gelukkig leefde Karl nog niet en was Söders politie niet in actie, anders hadden ze hem in de coronatijd tijdens de preek op de Olijfberg opgepakt.
Er was ook geen moderator in zicht die zenuwachtig op zijn stoel heen en weer schoof, zijn benen kruiste en zijn wenkbrauwen optrok, met een gekunsteld kritische blik: „Wie bent u eigenlijk?“ slijmde. Met een stem die een beetje aan een autoverkoper doet denken. Jezus had zo’n talkshow echter helemaal niet nodig. Want hij verkondigde echt tot in de verste uithoeken van de aarde: „Ik ben de weg en de waarheid en het leven.“ Hij alleen. Wat een verontrustende uitspraak! Een grootheidswaanzinnige? Of een moedig mens die de verantwoordelijkheid voor zijn woorden volledig alleen droeg en geldwisselaars uit de tempel joeg.
Helaas heeft ook Gods grondpersoneel meer dan gefaald
Jezus – die erin slaagde een erfenis voor de hele wereld achter te laten die eigenlijk niets met de kerk te maken had – toen niet, en al helemaal niet met de kerk van vandaag, die zich tijdens de coronatijd paniekerig opsloot, stervenden alleen liet, het zingen verbood en met belachelijke linten de banken afzette, alsof de Heilige Geest een superspreader was en „Vaccineren is liefde“ preekte. Tegenwoordig hoort men op de Kirchentag: ‚Jezus was queer.‘ Een creatieve toeschrijving, want over Jezus’ seksualiteit weten we historisch niets – en die was voor zijn boodschap waarschijnlijk ook niet doorslaggevend.
De man uit Nazaret zou vandaag waarschijnlijk onmiddellijk als de grootste dwarsdenker uit de wereldgeschiedenis worden gezien – als hij ergens weer zou opduiken en hetzelfde zou zeggen en doen als toen. Een man die vanuit een diep geloof in liefde en waarheid de elites van zijn tijd uitdaagde en zich over alle gangbare regels en grenzen heen zette. Precies die houding zou hem in onze gepolariseerde samenleving snel in een bepaalde hoek duwen. En toch: zelfs als men hem zo zou labelen, zou hij waarschijnlijk ook niet bij degenen thuis zijn die zich vandaag ‚dwarsdenkers‘ noemen. Want ook die zou hij tot vervelens toe irriteren.
Want hij bekritiseerde niet alleen de elites, maar wees ook zijn eigen volgelingen terecht. Niet „mijn waarheid tegen de jouwe“, maar „de waarheid zal u bevrijden“ – en wel voor iedereen. Iedereen. Dat woord was voor alle machtigen in alle tijden een nachtmerrie. Misschien wel de echt gevaarlijkste boodschap van onze tijd: niet nog meer verdeeldheid, zodat uiteindelijk niemand gelijk heeft – behalve de liefde. Want het ergste aan deze wonderlijke zonderling was niet dat hij zulke dingen uitkraamde – dat kon men nog afdoen of bestrijden. Nee, het echt bedreigende voor de heersers was dat de mensen hem volgden. Dat zijn woorden niet alleen werden uitgesproken, maar ook werden geleefd en plotseling mensen samenbrachten die men liever gescheiden hield.
Hij sprak met iedereen, deelde brood met iedereen – met bedelaars, prostituees, geleerden, moeders en vaders. Een door en door idiote, systeemgevaarlijke idee van deze verwarde man! Hoe moest je dan nog controle houden als iedereen met iedereen praat? Hoe gevaarlijk was dat wel niet? Op de een of andere manier moest men van dit soort types af. Dus sloeg men hem aan het kruis – en waste daarna laf de handen in onschuld, voor de zekerheid, voor het geval deze rare kwast toch Gods Zoon was geweest. Hij wist dat zijn volgelingen na zijn dood zware tijden tegemoet zouden zien. Daarom zei hij: „Zalig zijn zij die omwille van de gerechtigheid vervolgd worden.“
We zouden de man met de allergrootste morele houding uit de wereldgeschiedenis niet helemaal moeten vergeten.
