Ralf Nehe zet zich als voorzitter van de afdeling Emsland Nord van Bündnis 90/Die Grünen in voor de politieke toekomst van Papenburg.
Meneer Nehe, u bent kandidaat voor de gemeenteraad van Papenburg und bent actief binnen de lokale afdeling Emsland Nord van de Groenen. De Groenen zetten zich in Papenburg en in het Emsland in voor precies deze thema’s: meer groendaken en het planten van bomen tegen hevige regenval en hitte, de uitbreiding van hernieuwbare energie zoals wind en zon met echte burgerparticipatie, de bescherming van dieren en natuur, maar ook voor sociale rechtvaardigheid, gelijkwaardigheid en een sterke lokale democratie. Zo staat het tenminste in uw verkiezingsprogramma, dat veel aandacht besteedt aan milieumaatregelen.
Het klopt dat ik politiek actief ben en er ook veel belangstelling voor heb om te kandideren voor de gemeenteraad. Dat kan en zal ik echter niet zelf beslissen. Bij de Groenen bepalen de leden tijdens een nominatiebijeenkomst wie er een plaats op de lijst krijgt und wie uiteindelijk wordt genomineerd voor de gemeenteraad. Dat is een diep democratisch proces binnen de partij, en ik vind het volkomen terecht dat de leden aan de basis hierover beslissen.
In hoeverre kan de stad Papenburg, die sterk afhankelijk is van de Meyer Werft en de industrie, profiteren van deze milieumaatregelen?
Papenburg kan economisch heel concreet profiteren van milieumaatregelen als we klimaatbescherming zien als een toekomstgericht locatiebeleid. Voor een industrie- en werfstad betekent dit vooral: betaalbare energie, meer regionale toegevoegde waarde en meer veerkracht tegenover energiecrisis en klimaatgevolgen. De uitbreiding van wind- und zonne-energie versterkt onze locatie, omdat bedrijven en burgers op de lange termijn kunnen profiteren van stabielere en zo goedkoop mogelijke energiekosten.
Daarnaast is de warmtetransitie een echte kans voor Papenburg en de omliggende regio. Juist voor de hoogontwikkelde tuinbouwbedrijven in en rond Papenburg ligt hier een groot potentieel: met hernieuwbare energie, een slimme warmtevoorziening en op termijn ook het gebruik van warmte uit de Eems kunnen we de economische locatie op de lange termijn veiligstellen en toekomstbestendig maken. Dat is niet alleen goed voor het klimaat, maar ook een tastbaar concurrentievoordeel voor onze regionale bedrijven.
Ook maatregelen zoals meer bomen, het ontharden van de bodem of groendaken zijn geen doel op zich: ze helpen actief tegen hitte en hevige regenval en voorkomen schade die voor burgers, bedrijven en de stad uiteindelijk duur uitpakt. Mijn benadering is daarom helder: klimaatbescherming mag geen last zijn, maar moet Papenburg economisch versterken en veiliger maken voor de toekomst.
Tegelijkertijd geven veel burgers aan dat ze zich vooral zorgen maken over de stijgende huren en de kosten van levensonderhoud. In Papenburg zijn de huren in de afgelopen twee jaar met 4 tot 5% gestegen – bij een gelijkblijvende koopkracht. Hoe willen de Groenen er concreet voor zorgen dat gezinnen met kinderen hier nog een betaalbare 3- of 4-kamerwoning kunnen vinden?
De stijgende huren en kosten van levensonderhoud houden veel gezinnen volkomen terecht bezig. Wie in Papenburg werkt en kinderen heeft, moet zich ook in de toekomst zonder bestaanszorgen een 3- of 4-kamerwoning kunnen veroorloven. Voor ons als Groenen is het daarom duidelijk: betaalbaar wonen is een sociale kwestie die bovenaan de gemeentelijke agenda hoort.
Concreet betekent dit voor mij: de stad moet elke bouwpolitieke mogelijkheid benutten om ervoor te zorgen dat er bij nieuwbouw niet alleen in het hogere prijssegment wordt gebouwd, maar dat er gericht betaalbare en gezinsvriendelijke woningen ontstaan. Bovendien moeten plannings- en vergunningsprocedures betrouwbaar en snel verlopen, zodat bouwen niet door onnodige bureaucratie nog duurder wordt gemaakt.
Net zo belangrijk is de blik op de bijkomende kosten (de energierekening). Veel gezinnen lijden momenteel niet alleen onder de kale huur, maar massaal onder de hoge energie- en dagelijkse kosten. Daarom horen betaalbaar wonen, energiezuinige gebouwen, een goede infrastructuur en korte afstanden in het dagelijks leven voor mij onlosmakelijk bij elkaar. Mijn streven is dat gezinnen met een normaal inkomen in Papenburg niet het gevoel hoeven te hebben dat ze uit hun eigen stad worden verdrongen.
Hoe willen de Groenen maatregelen zoals groendaken of de uitbreiding van zonnepaneelsystemen in Papenburg financieren zonder de gemeentelijke belastingen of heffingen te verhogen – vooral in het licht van krappe begrotingen? Een groendak kost tussen de € 3.000 en € 10.000 voor een normaal huisdak; subsidie is er tot nu toe niet.
Ik zou de vraag anders willen stellen: we moeten ons niet afvragen of we ons milieumaatregelen kunnen veroorloven, maar of we het ons kunnen toestaan om deze belangrijke toekomstinvesteringen niet te doen. Juist bij fotovoltaïsche systemen (zonnepanelen) zie je immers: het loont economisch. Wie zelf stroom opwekt, kan daarmee in de toekomst niet alleen gebouwen van stroom voorzien, maar ook slim meedenken over warmtepompen en e-mobiliteit. Elektriciteit wordt in de toekomst in bijna alle facetten van het leven nog belangrijker. Daarom is de uitbreiding van hernieuwbare energie geen last, maar een echte bijdrage aan meer onafhankelijkheid en op de lange termijn aan meer rentabiliteit voor ieder individu.
De taak van de stad is daarbij natuurlijk niet om alles voor iedereen te betalen. Maar ze kan wel als voorbeeld dienen, eigen openbare gebouwen uitrusten en particuliere investeringen vergemakkelijken – door middel van goed advies, transparante informatie, onbureaucratische procedures en zinvolle prikkels.Bij dak- en stadsvergroening gaat het bovendien niet alleen om klassieke milieupolitiek, maar heel concreet om klimaatadaptatie, een beter stadsbeeld en leefbare binnensteden. Meer groen koelt bij hitte, neemt water bij hevige regenval op als een spons en maakt onze stad als geheel weerbaarder. Dat is een publieke taak, omdat uiteindelijk de hele gemeenschap ervan profiteert.
Begrijp me niet verkeerd, ik hou van egels: waarom geeft u prioriteit aan thema’s zoals de bescherming van egels tegen robotmaaiers of het afzien van vuurwerk, terwijl burgers in het Emsland zich zorgen maken over huren en infrastructuurproblemen? Hoe zorgt u ervoor dat deze zeer concrete alledaagse problemen net zoveel prioriteit krijgen als natuur- en soortbescherming?
Ik vind dat men deze thema’s niet kunstmatig tegen elkaar moet uitspelen. Natuurlijk hebben hevige regenval, hoogwater en een intacte infrastructuur voor de mensen in het dagelijks leven een existentiële prioriteit – en precies met die focus moet de lokale politiek dan ook handelen. Maar tegelijkertijd hoort bij een verantwoordelijke omgang met onze leefomgeving ook dat we rekening houden met bedreigde diersoorten. Dat is geen pesterij, maar een kwestie van maatvoering en respect voor de natuur waarmee we samenleven.
Ik geloof niet dat het voor de meeste mensen te veel gevraagd is om in de eigen tuin of in het dagelijks leven een klein beetje rekening te houden met de biodiversiteit, bijvoorbeeld door robotmaaiers ‘s nachts niet te laten draaien. Doorslaggevend is echter dat de politiek bij al deze maatregelen proportioneel blijft en de grote, dringende alledaagse problemen van de burgers nooit uit het oog verliest.
Hoe meet u het succes van uw doelen bij de uitbreiding van windenergie met burgerparticipatie? De nieuw opgerichte energiecoöperatie Papenburg vraagt minimaal € 250 per aandeel. Bij een inkomen van € 1.500 netto en huren van € 800 tot € 1.000 blijft er voor velen nauwelijks geld over. Hoe moeten deze mensen dan toch meebeslissen over windenergie? Hoe waarborgen de Groenen echte inspraak voor lage inkomens?
Het succes van de uitbreiding van windenergie meet ik niet alleen aan de vraag hoeveel installaties er worden gebouwd, maar vooral aan het concrete nut dat ze opleveren voor de mensen en de economie in Papenburg. Voor mij is het niet genoeg om simpelweg locaties aan te wijzen und de stroom anoniem in het net te pompen. We moeten veel sterker vanuit de werkelijke behoefte denken: waar hebben onze bedrijven, de warmte-intensieve tuinbouw of de Meyer Werft in de toekomst betrouwbare en betaalbare energie nodig? Waar hebben we slimme warmtenetten nodig, betaalbare energie voor zwembaden of laadinfrastructuur voor e-auto’s en e-vrachtwagens? En hoe verbinden we windenergie, zonne-energie, opslag en warmtevoorziening zodanig dat er lokaal maximale meerwaarde ontstaat en systemische oplossingen zowel burgers als bedrijven merkbaar ontlasten?
Juist daarin ligt de enorme kans voor Papenburg: meer regionale toegevoegde waarde, een hoge leveringszekerheid, minder afhankelijkheid van fossiele wereldmarkten en op de lange termijn veilige randvoorwaarden voor banen en investeringen. Wie vandaag de dag nog inzet op fossiele brandstoffen als een vermeend gemakkelijke permanente oplossing, plant de volgende afhankelijkheden en kostenexplosies toch al in – dat is noch economisch slim, noch toekomstbestendig. Dat kan Papenburg beter.
Dat dit geen theoretisch debat is, laat bijvoorbeeld een transportbedrijf uit het naburige district zien: in een bijdrage voor de Tagesschau maakte de ondernemer Nanno Janssen uit het Emsland heel duidelijk dat bedrijven vooral behoefte hebben aan een snelle uitbreiding van hernieuwbare energie, sterke stroomnetten, opslag en echte planningszekerheid – en niet aan achterhaalde, fossiele antwoorden. Juist dat is waar het mij om gaat. Burgerparticipatie is belangrijk, maar het mag zich er niet toe beperken dat een klein aantal mensen aandelen kan kopen. Echte participatie betekent dat Papenburg als geheel profiteert: door een versterkte lokale economie, meer veerkracht en blijvend goedkope, schone energie ter plaatse. Papenburg zou hierin een echte pioniersrol kunnen vervullen als we de juiste concepten implementeren en als stad consequent alle mensen meenemen.
De Groenen zetten zich in Papenburg sterk in voor gelijkwaardigheid en democratiseringsprojecten en benadrukken de strijd tegen rechts-extremisme. Volgens rapporten van de politie en de binnenlandse veiligheidsdienst (Verfassungsschutz) zijn er in de regio echter nauwelijks relevante misrijven of structuren. Waarom heeft dit thema hier dan toch zo’n hoge prioriteit?
Ik zou het thema in Papenburg noch willen dramatiseren, noch willen bagatelliseren. Papenburg is een kleurrijke, levendige stad die van oudsher is gevormd door immigratie en internationaliteit. Veel succesvolle bedrijven in de regio, bijvoorbeeld in de tuinbouw, zijn heel gericht opgebouwd met arbeidskrachten van buitenaf. Ook de enorme economische ontwikkeling rondom de Meyer Werft was en is er altijd van afhankelijk geweest dat mensen met zeer verschillende achtergronden en herkomsten hier vreedzaam samenwonen en werken.
Juist daarom is een actieve bevordering van de democratie zo belangrijk voor de sociale cohesie, voor echte participatie en een respectvolle omgang met elkaar in het dagelijks leven. Daartoe behoort voor mij onlosmakelijk ook een sterke, levendige herdenkings- en herinneringscultuur ter plaatse, zoals die bijvoorbeeld wordt vormgegeven door het Documentatie- en Informatiecentrum (DIZ) Emslandlager. Wie de eigen geschiedenis kent en serieus neemt, versterkt het democratische bewustzijn in het heden. Dat is het fundament van onze stedelijke samenleving, en dat moeten we beschermen.
Als u morgenochtend wakker wordt en plotseling als raadslid in Papenburg een miljoen euro extra in de begroting zou hebben – uitsluitend voor één enkel project dat de mensen hier echt merkbaar helpt: wat zou u daar als eerste mee doen en waarom?
Ik zou die miljoen niet in een geïsoleerd afzonderlijk project steken, maar gebruiken als startfinanciering voor een bindend “Papenburg-Plan” dat onze grootste toekomsttaken strategisch samenbrengt: betaalbare energie, de warmtetransitie, effectieve klimaatadaptatie en een toekomstbestendige economische locatieontwikkeling.Dit betekent dat we eerst de doorslaggevende potentialen zuiver in kaart moeten brengen: waar ontstaat de komende jaren de grootste vraag naar elektriciteit en warmte? Waar kunnen hernieuwbare energie, moderne opslag, warmtenetten, maatregelen tegen hevige regenval en stedelijk groen bijzonder effectief met elkaar worden verbonden? En welke concrete deelprojecten leveren de mensen en bedrijven in Papenburg het snelste, meest merkbare nut op en maken onze stad nog leefbaarder?
In Papenburg hebben de hele grote ontwikkelingsstappen historisch gezien altijd dan uitstekend gefunctioneerd wanneer men niet alleen aan ad-hocwerk en lapmiddelen deed, maar werkte met een helder, moedig totaalplan. Precies dat hebben we vandaag weer nodig: de juiste expertise uit het bedrijfsleven, de wetenschap en de burgerij aan één tafel krijgen, duidelijke prioriteiten stellen en vervolgens snel overgaan tot de uitvoering. We zouden het geld dus niet volgens het gieterprincipe (willekeurig) verdelen, maar gericht investeren daar waar Papenburg blijvend robuuster, economisch sterker en leefbaarder wordt voor alle generaties.
Meneer Nehe, hartelijk dank voor dit gesprek.
