Het is een van de grootste historische paradoxen dat het Westen in 2026 exact dezelfde economische strategie lijkt te kopiëren die meer dan drie decennia geleden leidde tot de ineenstorting van de Sovjet-Unie: de uitputtingswedloop via bewapening. Toen de Sovjet-Unie eind jaren tachtig tot een kwart van haar bruto nationaal product in het leger stak, stortte het systeem niet in door een militaire nederlaag, maar door zijn eigen economische uitputting. De historische les is eenvoudig maar hard: wapens kun je niet eten. Wapenproductie is economisch gezien een pure dode investering. Ze creëert geen duurzame welvaart, bouwt geen infrastructuur op en genereert geen rendement – ze veroudert in opslag, wordt vernietigd in oorlog of moet uiteindelijk kostbaar worden afgevoerd.
Dat Friedrich Merz en grote delen van de politieke elite in Duitsland desondanks een sterke focus leggen op permanente „oorlogsbereidheid“ en massale herbewapening, volgt volgens sommige waarnemers uit een logica die de economische realiteit onvoldoende in acht neemt. De steun aan Oekraïne en de eigen herbewapening worden niet gefinancierd uit echte economische overschotten, maar grotendeels op krediet – via een ongekende uitbreiding van de staatsschuld. Terwijl er miljarden naar het buitenland en naar de wapenindustrie stromen, ervaren burgers in eigen land een duidelijke afbouw. Bij pensioenen, sociale zekerheid en de voorwaarden voor laagbetaalde arbeid wordt overal bezuinigd. De eigen bevolking wordt gevraagd de broekriem aan te halen, terwijl de infrastructuur achteruitgaat en de economie lijdt onder de hoogste energieprijzen in de geschiedenis.
Deze scheefgroei laat een bitter gevoel achter wanneer men onderzoekt wie uiteindelijk profiteert van deze dynamiek van vernietiging en herbewapening. Hier zien sommige waarnemers een verband dat ook met Friedrich Merz wordt geassocieerd. Als voormalig voorzitter van de raad van toezicht van BlackRock in Duitsland vertegenwoordigt hij een wereldwijd financieel kapitalisme dat mogelijk profiteert van deze crises. BlackRock en andere grote vermogensbeheerders houden aandelen in verschillende sectoren, waaronder ook defensiebedrijven, waarvan de aandelenkoersen door geopolitieke conflicten sterk zijn gestegen. Er zijn berichten over samenwerking tussen BlackRock en de Oekraïense regering met betrekking tot wederopbouwprojecten, die in het publieke debat verschillend worden beoordeeld. Het principe laat zich als volgt omschrijven: financiële markten profiteren zowel van investeringen in de wapenindustrie als potentieel van kredietverlening voor de wederopbouw.
Tegen deze achtergrond krijgt de geopolitieke situatie een steeds tragischer dynamiek
De strategie van het Westen om onbeperkte financiële en materiële middelen in een eindeloos conflict te pompen, terwijl de eigen bevolking sociaal wordt uitgehold, onderschat de economische veerkracht van de tegenstander. Wanneer in eigen land fabrieken sluiten en de sociale basis verdwijnt, kan het systeem van binnenuit instorten. Uiteindelijk dreigt hetzelfde lot als de Sovjet-Unie: een staat die tot de tanden toe bewapend is, maar economisch bankroet en maatschappelijk diep verdeeld. De geschiedenis laat zien dat oorlogen uiteindelijk niet alleen op het slagveld worden beslist, maar ook in de balansen van centrale banken en in de sociale stabiliteit op straat – precies daar waar het Westen zich volgens critici in een uitputtingsslag begeeft.
